Vừa qua, ngày 15/03/2026, cử tri cả nước đã thực hiện quyền làm chủ thông qua Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Với tỷ lệ 99,38% cử tri tham gia bỏ phiếu, có thể thấy ý thức chính trị của nhân dân là rất cao. Tuy nhiên, có một số bạn đọc băn khoăn: Không đi bầu cử có vi phạm pháp luật hành chính không?
Sau đây là những phân tích của Luật sư Ba Vì:
1. Bản chất pháp lý: Bầu cử là Quyền hay Nghĩa vụ?
Dưới góc độ luật học, chúng ta cần phân định rõ giữa “quyền” và “nghĩa vụ” để xác định trách nhiệm pháp lý. Về quyền bầu cử: Theo Điều 27 Hiến pháp 2013 và Điều 2 Luật Bầu cử 2015, công dân đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử. Việc dùng từ “quyền” khẳng định đây là một năng lực pháp lý được Nhà nước bảo đảm thực hiện theo ý chí của cá nhân.
2. Không đi bầu cử có vi phạm pháp luật hành chính không?
Dựa trên nguyên tắc “Công dân được làm những gì pháp luật không cấm” và đối chiếu với luật xử lý vi phạm hành chính, chúng ta thấy không có chế tài xử phạt đối với hành vi không đi bỏ phiếu. Hiện nay, pháp luật Việt Nam không quy định bất kỳ hình thức xử phạt hành chính nào (phạt tiền hay cảnh cáo) đối với hành vi cử tri không đi bỏ phiếu. Thay vào đó, Nhà nước chủ yếu sử dụng các biện pháp tuyên truyền, vận động và tạo điều kiện thuận lợi nhất để cử tri thực hiện quyền lợi của mình.
3. Hệ quả của việc không đi bầu cử
Dù không phải là hành vi vi phạm pháp luật hành chính và đương nhiên không thể bị xử phạt, nhưng việc không đi bầu cử đồng nghĩa với việc cử tri đã tự từ bỏ cơ hội trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho tiếng nói và nguyện vọng của mình vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Lời khuyên từ Luật sư Ba Vì:
Đừng nhìn nhận việc đi bầu dưới góc độ “sợ bị phạt”. Hãy nhìn nhận đó là cơ hội để các bạn thực hiện quyền làm chủ đất nước. Một lá phiếu trách nhiệm chính là viên gạch xây dựng nên sự ổn định và phát triển của dân tộc.
